-
Ngày 28/9/2026, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) chính thức công bố ISO/UNDP 53001:2026 – Management systems for United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) — Requirements.
Đây là Tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý nhằm giúp tổ chức quản lý và tối ưu hóa đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc (SDGs). ISO và UNDP xác định ISO/UNDP 53001 là hệ thống quản lý SDGs dựa trên các yêu cầu được thống nhất ở cấp độ quốc tế đầu tiên trên thế giới.
Sự ra đời của tiêu chuẩn này đánh dấu một thay đổi đáng chú ý: SDGs không còn chỉ là các biểu tượng xuất hiện trong báo cáo phát triển bền vững hay tài liệu truyền thông, mà được đưa vào một hệ thống quản lý có mục tiêu, trách nhiệm, dữ liệu, đo lường và cải tiến liên tục.
1. Tổng quan tiêu chuẩn ISO/UNDP 53001:2026
Kể từ khi 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững được các quốc gia thành viên Liên hợp quốc thông qua năm 2015, ngày càng nhiều doanh nghiệp và tổ chức đưa SDGs vào chiến lược, báo cáo phát triển bền vững hoặc hoạt động truyền thông. Tuy nhiên, một trong những hạn chế phổ biến là việc áp dụng SDGs thường mới dừng ở mức "mapping" – tức xác định một hoạt động của doanh nghiệp tương ứng với SDG nào. Việc liên kết như hiện tại triển khai có ý nghĩa nhất định nhưng chưa giải đáp được các câu hỏi thực tế: tác động thực tế; vấn đề nào cần ưu tiên; mục tiêu cụ thể là gì; kết quả được đo lường thế nào; ai chịu trách nhiệm; và tổ chức có thực sự cải thiện theo thời gian hay không.
ISO/UNDP 53001 được xây dựng nhằm giải quyết khoảng trống đó. ISO/UNDP 53001:2026 quy định các yêu cầu đối với một Hệ thống quản lý Mục tiêu Phát triển bền vững – SDG management system, giúp tổ chức tối ưu hóa đóng góp của mình vào việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc.
Theo ISO, tiêu chuẩn cung cấp cách tiếp cận có cấu trúc để tích hợp phát triển bền vững vào:
▶ mục đích và định hướng của tổ chức;
▶ chiến lược;
▶ hoạt động;
▶ quá trình ra quyết định.
Tiêu chuẩn hướng dẫn tổ chức nhận diện và đánh giá cả tác động tích cực và tác động bất lợi, xác định các bên liên quan, thiết lập mục tiêu SDGs có ý nghĩa, thu thập dữ liệu, đánh giá tiến độ và liên tục cải thiện kết quả.
2. ISO/UNDP 53001 phù hợp cho những đối tượng nào
ISO/UNDP 53001 được thiết kế để áp dụng cho mọi loại hình tổ chức, không phụ thuộc vào quy mô, ngành nghề hay sản phẩm, dịch vụ được cung cấp. Đối tượng áp dụng vì vậy không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp mà còn bao gồm:
▶ Cơ quan nhà nước;
▶ Tổ chức giáo dục, xã hội;
▶ Doanh nghiệp;
▶ Tổ chức tài chính và đầu tư;
▶ Các tổ chức khác mong muốn quản lý một cách hệ thống đóng góp của mình đối với phát triển bền vững.
ISO và UNDP cũng cho biết cách tiếp cận linh hoạt của tiêu chuẩn cho phép mỗi tổ chức tập trung vào những SDGs thực sự có liên quan đến mục đích, bối cảnh và các bên liên quan của mình.
3. Mối liên hệ giữa ISO 53001 và ESG
ISO/UNDP 53001 không nên được gọi đơn giản là một “tiêu chuẩn ESG”. ESG và SDGs có quan hệ mật thiết nhưng giải quyết những câu hỏi không hoàn toàn giống nhau.
ESG – Environmental, Social and Governance thường được sử dụng để xem xét cách tổ chức quản trị các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị, bao gồm rủi ro, cơ hội, hiệu quả hoạt động và yêu cầu của nhà đầu tư hoặc các bên liên quan.
Trong khi đó, ISO/UNDP 53001 chủ yếu là một tiêu chuẩn hệ thống quản lý các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) phản ánh những kết quả phát triển bền vững ở cấp độ xã hội và toàn cầu mà Liên hợp quốc hướng tới.
Vì vậy, một doanh nghiệp có thể đồng thời sử dụng hệ thống quản trị ESG theo các tiêu chuẩn quốc tế để quản lý các vấn đề E-S-G và sử dụng ISO/UNDP 53001 để chuyển những cam kết phát triển bền vững thành mục tiêu, chương trình hành động và kết quả có thể đánh giá được.
4. Tầm quan trọng của ISO/UNDP 53001
ISO và UNDP nhận định ISO/UNDP 53001 có tiềm năng trở thành một điểm tham chiếu chung ở cấp độ quốc tế cho tổ chức, Chính phủ và nhà hoạch định chính sách trong việc chuyển các ưu tiên phát triển bền vững thành những hành động có thể quản lý và đo lường.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nguồn lực công dành cho phát triển ngày càng chịu nhiều áp lực, trong khi nhu cầu vốn để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững vượt xa khả năng đáp ứng của khu vực công. Theo ISO và UNDP, doanh nghiệp và đầu tư tư nhân vì vậy sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc thực hiện các ưu tiên phát triển ở cấp quốc gia và toàn cầu.
Đối với Việt Nam, cách tiếp cận này có thể có giá trị tham khảo cho các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp về ESG, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, đổi mới sáng tạo, năng suất chất lượng và phát triển bền vững, đặc biệt khi cần đánh giá kết quả thực chất thay vì chỉ đánh giá việc hoàn thành một số hoạt động mang tính thời điểm.
Ở góc độ dài hạn, nếu ISO/UNDP 53001 được các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia tiếp nhận rộng rãi, tiêu chuẩn này còn có khả năng hình thành một khung tham chiếu giúp so sánh, đánh giá và thúc đẩy đóng góp của khu vực tư nhân đối với các mục tiêu phát triển ở phạm vi quốc gia và quốc tế.
5. ISO/UNDP 53001 có thể tích hợp với các hệ thống hiện hữu
ISO/UNDP 53001 sử dụng nguyên tắc Plan – Do – Check – Act, tương tự nhiều tiêu chuẩn hệ thống quản lý ISO quen thuộc.
▶ Plan – Hoạch định: xác định bối cảnh, tác động, bên liên quan, ưu tiên và mục tiêu.
▶ Do – Thực hiện: tích hợp các mục tiêu vào hoạt động, quản trị và quá trình ra quyết định.
▶ Check – Kiểm tra: theo dõi chỉ số, dữ liệu và tiến độ.
▶ Act – Cải tiến: điều chỉnh mục tiêu, chương trình hoặc phương thức quản lý dựa trên kết quả thực tế.
Nhờ đó, phát triển bền vững được đưa vào một chu trình quản trị liên tục thay vì tồn tại dưới dạng một dự án ESG ngắn hạn.
ISO và UNDP cho biết ISO/UNDP 53001 được thiết kế để tích hợp với các tiêu chuẩn hệ thống quản lý khác, trong đó trực tiếp đề cập ISO 9001 và ISO 14001. Đây là lợi thế đáng kể đối với các doanh nghiệp Việt Nam vốn đã có hệ thống:
▶ ISO 9001;
▶ ISO 14001;
▶ ISO 45001;
▶ ISO 50001;
▶ hoặc hệ thống quản lý tích hợp.
Cách tiếp cận này thường hiệu quả hơn về nguồn lực và giúp Mục tiêu Phát triển bền vững trở thành một phần của hệ thống quản trị doanh nghiệp thay vì một chương trình độc lập. Nhiều cấu phần có thể được tích hợp vào các quá trình hiện có.
6. ISO/UNDP 53001 trong bối cảnh Việt Nam
ISO/UNDP 53001 xuất hiện trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung chính sách về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và ESG.
▶ Quyết định 622/QĐ-TTg về Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững
▶ Quyết định 841/QĐ-TTg về Lộ trình thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững Việt Nam đến năm 2030
▶ Quyết định 1658/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050
▶ Quyết định 46/2026/QĐ-TTg về Tiêu chí xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn và khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị.
Trong bối cảnh đó, ISO/UNDP 53001 có thể trở thành một khung quản lý quốc tế hữu ích cho doanh nghiệp Việt Nam, giúp kết nối các mục tiêu SDGs, ESG, tăng trưởng xanh và các yêu cầu về phát triển bền vững với hệ thống quản trị nội bộ, mục tiêu, chỉ số, dữ liệu và kết quả có thể đo lường.
7. Một số lời khuyên cho tổ chức và doanh nghiệp
7.1. Tập trung vào các SDGs thực sự trọng yếu, không chạy theo số lượng
ISO/UNDP 53001 không yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh đóng góp cho cả 17 SDGs. Điều quan trọng hơn là xác định đúng những vấn đề phát triển bền vững có liên quan trực tiếp đến hoạt động, chuỗi giá trị và các bên liên quan của doanh nghiệp.
Thay vì dàn trải nguồn lực cho quá nhiều mục tiêu, doanh nghiệp nên ưu tiên một số vấn đề trọng yếu, xác định rõ tác động tích cực và bất lợi, sau đó gắn với mục tiêu, trách nhiệm và chỉ số đo lường cụ thể. Một hệ thống tập trung vào một số SDGs thực sự liên quan và có bằng chứng rõ ràng sẽ có giá trị hơn nhiều so với việc liệt kê phần lớn hoặc toàn bộ 17 SDGs nhưng thiếu dữ liệu chứng minh kết quả.
7.2. Chuẩn bị hệ thống dữ liệu đủ để đo lường và chứng minh kết quả
Một trong những khoảng trống phổ biến của doanh nghiệp hiện nay không nằm ở việc thiếu chính sách ESG, CSR hay Net Zero, mà ở khả năng đo lường và chứng minh kết quả.
Nhiều doanh nghiệp đã có chính sách môi trường, CSR, ESG hoặc Net Zero nhưng chưa có:
▶ baseline;
▶ KPI chuẩn hóa;
▶ nguồn dữ liệu;
▶ data owner;
▶ phương pháp kiểm tra;
▶ mục tiêu định lượng;
▶ cơ chế đánh giá hiệu quả.
ISO/UNDP 53001 đặt trọng tâm vào việc thu thập dữ liệu và đánh giá tiến độ thực hiện. Vì vậy, quản trị dữ liệu không nên chỉ phục vụ cho báo cáo cuối kỳ mà cần trở thành một phần của hệ thống quản lý, giúp doanh nghiệp theo dõi được liệu các cam kết phát triển bền vững có thực sự tạo ra kết quả và cải thiện theo thời gian hay không.
LIÊN HỆ TƯ VẤN VÀ BÁO GIÁ
Ms. Tuyết Anh (Annie)
Số điện thoại/Zalo: 03 999 07801 (Hotline)
0919442077
Zalo: https://zalo.me/0399907801
Email: tuyetanh.le@ahead.com.vn
Nguồn tham khảo
[1] International Organization for Standardization (ISO). ISO/UNDP 53001:2026 – Management systems for United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) — Requirements. Published September 2026.
[2] United Nations Development Programme (UNDP). ISO and UNDP launch world’s first International Standard to advance action on Sustainable Development Goals. Published 28 September 2026.
Bình luận: