MMS trong ngành giày dép xuất khẩu là nội dung doanh nghiệp cần quan tâm khi Textile Exchange triển khai hệ thống Materials Matter Standard (MMS), từng bước thay thế các tiêu chuẩn vật liệu hiện hành như GRS và RCS. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cập nhật về nguồn gốc nguyên liệu, truy xuất chuỗi cung ứng và quản lý vật liệu. Bài viết tập trung vào những tác động và hướng chuẩn bị dành cho doanh nghiệp giày dép xuất khẩu Việt Nam.

1. Ngành giày dép xuất khẩu Việt Nam trước yêu cầu về vật liệu tái chế
Ngành giày dép là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt khoảng 24,2 tỷ USD, tăng 5,8% so với năm 2024. Trong bối cảnh tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, doanh nghiệp ngày càng phải quan tâm đến yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, vật liệu tái chế và tính minh bạch trong sản xuất.
Trong ngành giày dép, vật liệu tái chế có thể được sử dụng ở nhiều bộ phận như vải thân giày, lớp lót, dây giày, đế giày và các chi tiết bằng nhựa hoặc cao su. Việc sử dụng những vật liệu này cần đi kèm khả năng kiểm soát thông tin và chứng minh nguồn gốc trong chuỗi cung ứng.
Các tiêu chuẩn như GRS, RCS và hệ thống mới Materials Matter Standard (MMS) vì vậy có liên quan đến doanh nghiệp sản xuất giày dép, đặc biệt là những đơn vị cung ứng sản phẩm hoặc nguyên liệu cho các thương hiệu quốc tế có yêu cầu về vật liệu tái chế.
2. GRS và RCS trong sản xuất giày dép xuất khẩu
Global Recycled Standard (GRS) và Recycled Claim Standard (RCS) là hai tiêu chuẩn của Textile Exchange liên quan đến việc xác minh hàm lượng vật liệu tái chế và truy xuất nguồn gốc.
▶ GRS: Xác minh vật liệu tái chế, chuỗi hành trình sản phẩm và các yêu cầu liên quan đến môi trường, xã hội, hóa chất đối với các cơ sở thuộc phạm vi áp dụng.
▶ RCS: Tập trung xác minh hàm lượng vật liệu tái chế và khả năng truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng.
Đối với doanh nghiệp giày dép, các tiêu chuẩn này hỗ trợ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, kiểm soát thông tin từ nhà cung cấp và đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.
Tuy nhiên, Textile Exchange đang triển khai hệ thống MMS để thay thế một số tiêu chuẩn hiện hành. Doanh nghiệp đang áp dụng GRS hoặc RCS cần theo dõi lộ trình chuyển đổi và rà soát kế hoạch chứng nhận trong thời gian tới.

3. MMS và những thay đổi liên quan đến ngành giày dép
3.1. Materials Matter Standard (MMS) là gì?
Materials Matter Standard (MMS) là tiêu chuẩn do Textile Exchange phát triển nhằm xây dựng một hệ thống yêu cầu thống nhất hơn đối với vật liệu và hoạt động trong chuỗi cung ứng. Tiêu chuẩn kết nối các nội dung về quản lý tổ chức, quyền con người, môi trường, hoạt động xử lý nguyên liệu và truy xuất chuỗi hành trình sản phẩm.
Theo lộ trình của Textile Exchange, MMS từng bước thay thế các tiêu chuẩn GRS, RCS, RWS, RMS và RAS. Trong đó, GRS và RCS là hai tiêu chuẩn liên quan trực tiếp đến vật liệu tái chế mà doanh nghiệp giày dép có thể đang sử dụng hoặc gặp trong chuỗi cung ứng.
3.2. Vì sao doanh nghiệp giày dép cần quan tâm đến MMS?
Việc chuyển đổi sang MMS không đơn thuần là thay đổi tên tiêu chuẩn hoặc hồ sơ chứng nhận. Hệ thống mới được xây dựng với phạm vi yêu cầu rộng hơn, gắn việc kiểm soát vật liệu với quản lý tổ chức, con người, môi trường và chuỗi cung ứng.
Đối với doanh nghiệp giày dép, một số nội dung cần chú ý gồm:
▶ Nguồn gốc nguyên liệu: Kiểm soát thông tin về thành phần, nguồn cung và chứng từ liên quan đến vật liệu sử dụng trong sản phẩm.
▶ Truy xuất chuỗi cung ứng: Duy trì hồ sơ tiếp nhận, sử dụng và chuyển giao nguyên liệu, bảo đảm thông tin nhất quán giữa các công đoạn.
▶ Quản lý môi trường: Rà soát các hoạt động liên quan đến nước, năng lượng, hóa chất, chất thải và phát thải theo phạm vi yêu cầu áp dụng.
▶ Trách nhiệm đối với con người: Quan tâm đến điều kiện làm việc, sức khỏe, an toàn và các rủi ro về quyền con người trong chuỗi cung ứng.
Những nội dung này có thể ảnh hưởng khác nhau tùy vào loại vật liệu, hoạt động và phạm vi tham gia của từng doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng yêu cầu liên quan thay vì mặc định toàn bộ tiêu chí MMS đều áp dụng cho mọi nhà máy giày dép.

3.3. Lộ trình chuyển đổi MMS doanh nghiệp cần lưu ý
Theo thông tin được Textile Exchange công bố và cập nhật trong bài viết của AHEAD, lộ trình MMS có ba mốc thời gian quan trọng:

Từ ngày 31/12/2026, các cuộc đánh giá có thể được thực hiện theo MMS khi đáp ứng điều kiện triển khai. Đến ngày 31/12/2027, các tiêu chuẩn GRS, RCS, RWS, RMS và RAS không còn được sử dụng cho những cuộc đánh giá thuộc phạm vi chuyển đổi theo lộ trình của Textile Exchange.
Đối với doanh nghiệp giày dép, các mốc này là cơ sở để theo dõi yêu cầu từ khách hàng, thương hiệu và nhà cung cấp. Không phải mọi nhà máy giày dép đều mặc nhiên phải trực tiếp chứng nhận MMS; phạm vi cần thực hiện phụ thuộc vào hoạt động, loại vật liệu và yêu cầu áp dụng trong chuỗi cung ứng.
4. Doanh nghiệp giày dép cần chuẩn bị gì trước lộ trình MMS?
Tùy tình trạng chứng nhận và hoạt động sản xuất, doanh nghiệp có thể chủ động chuẩn bị theo các hướng sau:
4.1. Đối với doanh nghiệp đã có GRS/RCS
▶ Rà soát chứng nhận hiện tại: Kiểm tra phạm vi chứng nhận, loại vật liệu và các hoạt động đang được kiểm soát.
▶ Kiểm tra hồ sơ nguyên liệu: Đối chiếu chứng từ nhà cung cấp, thông tin thành phần và dữ liệu truy xuất nguồn gốc.
▶ Đánh giá khoảng cách: Xác định những nội dung trong hệ thống hiện tại cần cập nhật khi chuyển sang yêu cầu MMS có liên quan.
▶ Cập nhật yêu cầu khách hàng: Trao đổi với thương hiệu và nhà cung cấp về định hướng chuyển đổi, thời điểm và yêu cầu chứng nhận trong chuỗi cung ứng.
4.2. Đối với doanh nghiệp chưa có GRS/RCS
▶ Xác định nhu cầu sử dụng vật liệu tái chế: Làm rõ loại vật liệu, bộ phận sản phẩm và yêu cầu từ khách hàng.
▶ Rà soát nhà cung cấp: Đánh giá khả năng cung cấp nguyên liệu có thông tin nguồn gốc và hồ sơ phù hợp.
▶ Thiết lập kiểm soát nội bộ: Xây dựng cách thức tiếp nhận, lưu trữ, sử dụng và truy xuất thông tin vật liệu.
▶ Cập nhật lộ trình MMS: Tìm hiểu phạm vi yêu cầu có liên quan để lựa chọn hướng triển khai phù hợp với hoạt động và kế hoạch kinh doanh.
Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý nguyên liệu, phối hợp với nhà cung cấp và đáp ứng các yêu cầu thay đổi từ khách hàng quốc tế.

5. Dịch vụ tư vấn MMS, GRS, RCS cho doanh nghiệp giày dép tại AHEAD
AHEAD hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hiện trạng và chuẩn bị hệ thống theo các yêu cầu liên quan đến MMS, GRS và RCS, phù hợp với hoạt động sản xuất và nhu cầu của từng đơn vị.
▶ Rà soát hiện trạng: Đánh giá hoạt động quản lý nguyên liệu, hồ sơ và truy xuất nguồn gốc.
▶ Xác định phạm vi áp dụng: Làm rõ các yêu cầu liên quan đến loại vật liệu, hoạt động và vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.
▶ Đánh giá khoảng cách: Xác định những nội dung cần bổ sung hoặc điều chỉnh theo tiêu chuẩn và phạm vi áp dụng.
▶ Hoàn thiện hệ thống: Hướng dẫn xây dựng quy trình, tài liệu và hồ sơ kiểm soát vật liệu.
▶ Chuẩn bị đánh giá: Hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện công tác chuẩn bị và phối hợp với tổ chức chứng nhận.
Với kinh nghiệm tư vấn các tiêu chuẩn quốc tế và phát triển bền vững, AHEAD đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc cập nhật yêu cầu, xác định lộ trình và chuẩn bị hệ thống phù hợp với hoạt động sản xuất.
Liên hệ AHEAD để được tư vấn về MMS và các yêu cầu liên quan đến vật liệu tái chế trong chuỗi cung ứng giày dép xuất khẩu.
Nguồn tham khảo
Bộ Công Thương, Báo cáo Xuất nhập khẩu Việt Nam 2025.
Textile Exchange, Materials Matter Standard (MMS): Thay thế cho những tiêu chuẩn nào?.
Textile Exchange, Materials Matter Standard.
Textile Exchange, Materials Matter Standards Transition.
Liên hệ AHEAD ngay để nhận được tư vấn
Ms. Hà
Hotline: 0982024173
Zalo: https://zalo.me/0982024173
Email: info@ahead.com.vn
Ms. Vân Nguyễn
Hotline: 0988 382 242
Zalo: zalo.me/84988382242
Email: van.nguyen@ahead.com.vn
Văn phòng AHEAD
Hà Nội: Số 18 Tam Trinh, Phường Tương Mai, Thành phố Hà Nội.
Đà Nẵng: Số 498 Bùi Trang Chước, Phường Hoà Xuân, Thành phố Đà Nẵng
Hồ Chí Minh: Đường số 23, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
-
Bình luận: