-
Trong bối cảnh các thương hiệu quốc tế và thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về ESG và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng, SA8000 đang trải qua một bước chuyển mình quan trọng khi thay thế SA8000:2014 bằng SA8000:2026. SA8000: 2026 đã chính thức được SAI đưa vào áp dụng từ 1/1/2026
Sự thay đổi này không chỉ là cập nhật thông thường đối với tiêu chuẩn, mà còn phản ánh xu hướng thị trường chuyển từ việc quản lý và xử lí các tình huống, vấn đề một cách bị động trở thành chủ động quản lý rủi ro xã hội, chứng minh hiệu quả hệ thống và tạo giá trị thực chất cho người lao động. Vì vậy, việc chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi từ SA8000:2014 sang SA8000:2026 không chỉ đơn giản là cập nhật một tiêu chuẩn có sẵn mà đã trở thành vấn đề mang tính chiến lược đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
1. SA8000 là gì?
SA8000 là tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội tại nơi làm việc, do Social Accountability International (SAI) ban hành. Tiêu chuẩn này tập trung vào việc bảo vệ quyền và điều kiện làm việc của người lao động trong doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nội dung của SA8000 xoay quanh các vấn đề cốt lõi như: cấm lao động trẻ em và lao động ép buộc, đảm bảo điều kiện làm việc an toàn, kiểm soát giờ làm việc, trả lương công bằng và đảm bảo người lao động có quyền được lên tiếng mà không bị trả đũa,.... Vì vậy, SA8000 thường được các thương hiệu quốc tế sử dụng như một công cụ để đánh giá mức độ tuân thủ trách nhiệm xã hội của nhà cung cấp.
Phiên bản SA8000:2014 đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều năm. Tuy nhiên, kể từ 01/01/2026, SA8000:2026 chính thức thay thế phiên bản cũ, với nhiều thay đổi quan trọng về cách tiếp cận và yêu cầu triển khai.
2. Những thay đổi chính từ SA8000:2014 sang SA8000:2026
Theo nội dung được Social Accountability International (SAI) công bố trong SA8000 Standard Revision FAQs, phiên bản SA8000:2026 được xây dựng nhằm phản ánh cách doanh nghiệp đang quản lý trách nhiệm xã hội trong thực tế, cũng như đáp ứng tốt hơn các kỳ vọng mới từ thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu. Những thay đổi của phiên bản này không chỉ nằm ở yêu cầu kỹ thuật, mà còn ở cách tiêu chuẩn được tổ chức, đánh giá và áp dụng được SAI nêu ra cụ thể như sau:
2.1. Cấu trúc hệ thống quản lý được tổ chức lại, rõ ràng hơn
Một trong những thay đổi quan trọng của SA8000:2026 là tái cấu trúc hệ thống quản lý, trong đó vẫn giữ các yếu tố cốt lõi của phiên bản trước nhưng được sắp xếp lại để phản ánh rõ hơn các bước cần thiết trong quá trình xây dựng và vận hành hệ thống. Mục tiêu của việc tổ chức lại này là giúp doanh nghiệp hiểu rõ mối liên hệ giữa chính sách, triển khai, giám sát và cải tiến, thay vì tiếp cận tiêu chuẩn như một tập hợp các yêu cầu rời rạc.
2.2. Làm rõ phạm vi trách nhiệm đối với người lao động bị ảnh hưởng
Trong SA8000:2026, SAI làm rõ rằng phạm vi của hệ thống quản lý trách nhiệm xã hội không chỉ giới hạn ở người lao động trực tiếp của doanh nghiệp. Thay vào đó, hệ thống phải bao gồm tất cả người lao động mà tổ chức có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp, đồng thời phản ánh mức độ trách nhiệm khác nhau của doanh nghiệp trong các mối quan hệ kinh doanh.
Cách diễn đạt này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trong chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào nội bộ như cách hiểu phổ biến trước đây.
2.3. Tập trung vào kết quả đạt được thay vì quy định cứng cách thực hiện
SA8000:2026 được thiết kế để tránh mô tả chi tiết cách doanh nghiệp phải thực hiện, mà tập trung vào kết quả mà hệ thống cần đạt được. Theo SAI, tiêu chuẩn mới mô tả các outcomes (đầu ra) mong muốn, cho phép doanh nghiệp linh hoạt trong cách triển khai, miễn là chứng minh được rằng quyền và điều kiện lao động đã được bảo vệ hiệu quả.
Sự thay đổi này phản ánh định hướng đánh giá thực chất hơn, thay vì chỉ kiểm tra sự tồn tại của quy trình và tài liệu.
2.4. Tổ chức lại và đổi tên các yếu tố của “Decent Work”
Với bản tiêu chuẩn SA8000:2026 đã đổi tên và thay đổi cơ cấu của một số nhóm trong yếu tố Decent Work. Một số nội dung được gộp lại, một số được điều chỉnh tên gọi để phản ánh rõ hơn mục tiêu, và một số yếu tố mới được bổ sung, ví dụ như quyền riêng tư. (như trong bảng)
Việc điều chỉnh này nhằm giúp tiêu chuẩn tập trung hơn vào kết quả theo mong muốn đối của người lao động, thay vì chỉ liệt kê các yêu cầu mang tính tuân thủ.
2.5. Áp dụng phương pháp chấm điểm thay cho cách đánh giá đạt/không đạt
Một thay đổi quan trọng khác trong SA8000:2026 là phương pháp chấm điểm. Thay vì chỉ kết luận doanh nghiệp “đạt” hay “không đạt”, kết quả đánh giá sẽ phản ánh mức độ phù hợp và mức độ trưởng thành của hệ thống quản lý trách nhiệm xã hội.
Theo SAI, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp hiểu rõ vị trí hiện tại của mình, xác định điểm cần cải thiện và theo dõi tiến trình phát triển của hệ thống theo thời gian.
2.6. Tăng cường liên kết với các khung và chuẩn mực quốc tế
SAI khẳng định SA8000:2026 được sửa đổi để phù hợp và liên kết chặt chẽ hơn với các khung quốc tế về nhân quyền và trách nhiệm doanh nghiệp, như UN Guiding Principles on Business and Human Rights và các hướng dẫn thẩm định trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Điều này giúp SA8000:2026 phản ánh tốt hơn các yêu cầu hiện hành của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời nhiều nghĩa vụ liên quan đến ESG.
3. Lộ trình chuyển đổi SA8000:2026 (Certification Program Timeline)
SAI đã công bố một lộ trình chuyển đổi rõ ràng để doanh nghiệp và các tổ chức chứng nhận (CBs) chuẩn bị cho việc áp dụng phiên bản mới của tiêu chuẩn SA8000. Theo đó, các mốc chính như sau:
▶ 1/1/2026 - Các tổ chức chứng nhận (CBs) đã được công nhận có thể bắt đầu thực hiện audit và cấp chứng nhận theo tiêu chuẩn SA8000:2026 sau khi hoàn tất yêu cầu chuyển đổi về công nhận.
▶ 1/7/2026 - Tất cả các tổ chức chứng nhận phải bắt buộc cung cấp audit và chứng nhận SA8000:2026 nếu muốn duy trì tư cách trong hệ thống SA8000.
▶ 31/12/2026 - Các tổ chức đang có chứng nhận SA8000:2014 phải hoàn thành tự đánh giá và đào tạo SA8000:2026 như bước đầu trong quá trình chuyển đổi.
▶ 1/1/2027 - Tất cả các chứng nhận mới và tái chứng nhận sẽ chỉ còn được cấp theo tiêu chuẩn SA8000:2026.
▶ 31/12/2028 - Đây là hạn chót cuối cùng để tất cả các tổ chức được cấp chứng nhận theo SA8000 phải chuyển sang chứng nhận theo SA8000:2026 nếu muốn duy trì trong hệ thống SA8000.
Ngoài ra, trong năm 2026, tất cả các tổ chức (kể cả những đơn vị vẫn thực hiện audit theo SA8000:2014 trong năm đó) phải hoàn thành khóa tự đánh giá và đào tạo về SA8000:2026 để đảm bảo hiểu và chuẩn bị tốt cho các yêu cầu mới.
4. Câu hỏi thường gặp về SA8000:2026
4.1. SA8000:2026 có bắt buộc không?
SA8000 không phải là tiêu chuẩn bắt buộc theo pháp luật. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp xuất khẩu, làm việc với nhãn hàng lớn hoặc tham gia thị trường quốc tế quốc tế, các đối tác quốc tế thường sẽ yêu cầu doanh nghiệp của bạn phải có những tiêu chuẩn này nhằm ngăn ngừa các rủi ro.
4.2. Doanh nghiệp đã áp dụng SA8000:2014 có phải làm lại từ đầu không?
Không cần làm lại từ đầu, nhưng bắt buộc phải rà soát và nâng cấp hệ thống để phù hợp với cách tiếp cận mới của SA8000:2026. Việc chỉ chỉnh sửa tài liệu mà không thay đổi cách quản lý thực tế sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn khi audit.
4.3. Doanh nghiệp nhỏ có thể áp dụng SA8000:2026 không?
Có thể. SA8000:2026 không quy định hay có yêu cầu về mặt quy mô doanh nghiệp. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp nên cân nhắc các tiêu chí, tiêu chuẩn để lựa chọn phù hợp với định hướng phát triển
4.4. SA8000:2026 liệu có còn thay đổi không ?
Dự kiến tiêu chuẩn SA8000:2026 sẽ được áp dụng và không có điều chỉnh trong vòng 10 năm tới
4.5. SA8000:2026 có liên quan gì đến phát triển bền vững?
SA8000 được xem là một trong những công cụ thực tiễn để chứng minh trụ cột Social (S) trong ESG, đặc biệt đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và thị trường EU.
5. Kết luận
SA8000:2026 không đơn thuần là một phiên bản cập nhật, mà là sự chuyển đổi rõ rệt trong cách doanh nghiệp tiếp cận trách nhiệm xã hội. Tiêu chuẩn này không làm doanh nghiệp “khó hơn”, mà làm rõ sự khác biệt giữa việc tuân thủ hình thức và quản lý thực chất.
Với những doanh nghiệp chuẩn bị sớm và tiếp cận đúng tinh thần, việc chuyển đổi từ SA8000:2014 sang SA8000:2026 có thể trở thành cơ hội để cải thiện hệ thống quản lý, ổn định nguồn nhân lực và nâng cao uy tín trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Nguồn:
https://sa-intl.org/sa8000-standard-revision-faqs/
https://sa-intl.org/wp-content/uploads/2025/12/SA8000-2026-Standard_final-1.pdf
https://sa-intl.org/wp-content/uploads/2026/01/SA8000Standard2014_watermark.pdf
???? Cập nhật SA8000:2026 bắt đầu từ đâu? Liên hệ AHEAD để được hướng dẫn chi tiết.
Ms. Hà
Hotline: 0982024173
Zalo: https://zalo.me/0982024173
Email: info@ahead.com.vn
Ms. Vân Nguyễn
Hotline: 0988 382 242
Zalo: zalo.me/84988382242
Email: van.nguyen@ahead.com.vn
Văn phòng AHEAD
Hà Nội: Số 18 Tam Trinh, Phường Bạch Mai, Thành phố Hà Nội.
Đà Nẵng: Số 498 Bùi Trang Chước, Phường Hội An Tây, Thành phố Đà Nẵng.
Hồ Chí Minh: Số 8/29 Hoàng Hoa Thám, Phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh.
Bình luận: