-
Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam đang trải qua sự thay đổi lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Nếu trước đây doanh nghiệp có thể tự công bố sản phẩm và chịu trách nhiệm trực tiếp, thì từ năm 2026, cơ chế này gần như bị loại bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, sản phẩm phải được đăng ký và phê duyệt trước khi đưa ra thị trường.
Ngày 26/01/2026, Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế hoàn toàn Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Song song đó, Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP hướng dẫn chi tiết về công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm. Đáng chú ý, cả hai văn bản này đang tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP (ngày 04/02/2026) đến hết ngày 15/04/2026 - trong thời gian đó, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng. Từ ngày 16/04/2026, Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 sẽ chính thức có hiệu lực trở lại.
Lưu ý: Trong thời gian tạm ngưng (đến hết 15/04/2026), doanh nghiệp vẫn áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan.
1. Những thay đổi đáng chú ý của Nghị định 46/2026/NĐ-CP
So với Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Nghị định 46/2026/NĐ-CP tạo ra bốn thay đổi trọng yếu mà doanh nghiệp cần nắm rõ:
▶Thay thế cơ chế tự công bố sản phẩm bằng ba hình thức mới: đăng ký bản công bố hợp quy, công bố tiêu chuẩn áp dụng và đăng ký bản công bố sản phẩm.
▶Phân nhóm sản phẩm thực phẩm rõ ràng hơn, áp dụng quy định riêng cho từng nhóm.
▶Thay đổi phương thức kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu (kiểm tra chặt, thông thường, giảm).
▶Bổ sung quy định về trách nhiệm của sàn thương mại điện tử trong quảng cáo thực phẩm - điểm mới quan trọng với doanh nghiệp bán hàng online.
2. Phân nhóm sản phẩm thực phẩm theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP
Nghị định 46 chia sản phẩm thực phẩm thành ba nhóm chính, mỗi nhóm có quy trình công bố và yêu cầu riêng:
2.1. Thực phẩm thông thường
Bao gồm: thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ và bao bì chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
2.2. Thực phẩm chức năng
Là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo trạng thái thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:
▶Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Là sản phẩm dùng để bổ sung vào chế độ ăn uống hằng ngày nhằm duy trì, tăng cường hoặc cải thiện các chức năng của cơ thể, giảm nguy cơ mắc bệnh. Thành phần có thể bao gồm vitamin, khoáng chất, axit amin, axit béo, enzym, probiotic và các chất có hoạt tính sinh học khác; các chất có nguồn gốc tự nhiên từ động vật, khoáng vật, thực vật ở dạng chiết xuất, phân lập, cô đặc hoặc chuyển hóa. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe được trình bày ở dạng viên nang, viên nén, cốm, bột, dạng lỏng hoặc các dạng bào chế khác và được phân liều để sử dụng.
▶Thực phẩm dinh dưỡng y học: Là loại thực phẩm có thể sử dụng qua đường miệng hoặc ống xông, được chỉ định để điều chỉnh chế độ ăn của người bệnh theo hướng dẫn.
▶Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt: Là thực phẩm được chế biến, phối trộn theo công thức đặc biệt nhằm đáp ứng các yêu cầu về chế độ ăn đặc thù theo thể trạng hoặc tình trạng bệnh lý và các rối loạn cụ thể của người sử dụng, ví dụ như thực phẩm cho người ăn kiêng, người tiểu đường, cao huyết áp,…
▶Thực phẩm bổ sung: Là thực phẩm được bổ sung các vi chất và các yếu tố có lợi cho sức khỏe như vitamin, khoáng chất, axit amin, axit béo, enzym, probiotic, prebiotic và các chất có hoạt tính sinh học khác.
2.3. Thực phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi
Nhóm sản phẩm có yêu cầu nghiêm ngặt nhất, bắt buộc đăng ký bản công bố sản phẩm và cơ sở sản xuất phải đạt chuẩn HACCP, ISO 22000 hoặc tương đương.
3. Doanh nghiệp phải công bố sản phẩm như thế nào từ năm 2026?
Theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP, cơ chế tự công bố bị bãi bỏ. Doanh nghiệp phải thực hiện một trong ba hình thức đăng ký sau tùy theo nhóm sản phẩm:
|
Nhóm sản phẩm |
Hình thức công bố bắt buộc |
|---|---|
|
Nhóm sản phẩm thực phẩm thông thường có quy chuẩn kỹ thuật: ▶Thực phẩm chế biến bao gói sẵn ▶Phụ gia thực phẩm ▶Chất hỗ trợ chế biến thực phẩm ▶Dụng cụ, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng và chỉ tiêu an toàn. |
Đăng ký bản công bố hợp quy |
|
▶Thực phẩm thông thường không có quy chuẩn kỹ thuật hoặc chưa có tổ chức thực hiện chứng nhận phù hợp quy chuẩn quốc gia hoặc chưa có phương pháp đánh giá sự phù hợp ▶Vi chất dinh dưỡng ▶Thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất và không công bố khuyến cáo về sức khỏe |
Công bố tiêu chuẩn áp dụng |
|
▶Thực phẩm bảo vệ sức khỏe ▶Thực phẩm dinh dưỡng y học ▶Thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt ▶Thực phẩm bổ sung (trừ nhóm trên); ▶Thực phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi |
Đăng ký bản công bố sản phẩm |
4. Thay đổi về điều kiện cơ sở an toàn thực phẩm
4.1. Yêu cầu chung
Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động.
Các cơ sở không phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm bao gồm:
▶Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ
▶Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định
▶Sơ chế nhỏ lẻ
▶Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ
▶Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vi chất dinh dưỡng
▶Sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm
▶Nhà hàng trong khách sạn, khu du lịch
▶Bếp ăn tập thể không có ngành nghề kinh doanh thực phẩm
▶Kinh doanh thức ăn đường phố
So với Nghị định 15/2018/NĐ-CP, các tổ chức, doanh nghiệp đã được cấp chứng nhận HACCP, ISO 22000:2018, FSSC 22000, BRCGS, IFS còn hiệu lực không còn thuộc nhóm được miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
4.2. Cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe
Phải tuân thủ các quy định sau:
▶ Áp dụng Thực hành sản xuất tốt (GMP) thực phẩm bảo vệ sức khỏe và có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu GMP
▶ Có đủ nhân sự phù hợp với vị trí công việc; được đào tạo về GMP, an toàn thực phẩm và kiến thức chuyên môn liên quan
▶ Người phụ trách chuyên môn phải có trình độ đại học trở lên thuộc các chuyên ngành y, dược, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm hoặc công nghệ thực phẩm và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan
4.3. Yêu cầu chứng nhận bắt buộc với một số nhóm
Đối với:
▶Thực phẩm dinh dưỡng y học
▶Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt
▶Thực phẩm bổ sung (trừ thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất và không công bố khuyến cáo về sức khỏe)
▶Thực phẩm cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi
Cơ sở sản xuất bắt buộc phải có một trong các chứng nhận: HACCP, ISO 22000:2018, BRCGS, IFS, FSSC 22000 hoặc GMP.
5. Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu
Nghị định 46 áp dụng ba phương thức kiểm tra với thực phẩm, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến và bao bì nhập khẩu:
|
Phương thức |
Nội dung kiểm tra |
|
Kiểm tra chặt |
▶ Kiểm tra hồ sơ ▶ Thực trạng hàng hóa ▶ Lấy mẫu kiểm nghiệm toàn bộ chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm theo hồ sơ công bố và các chỉ tiêu không đạt/có cảnh báo |
|
Kiểm tra thông thường |
▶ Kiểm tra hồ sơ ▶ Thực trạng hàng hóa ▶ Lấy mẫu kiểm nghiệm các chỉ tiêu được lựa chọn từ hồ sơ công bố |
|
Kiểm tra giảm |
▶ Kiểm tra hồ sơ đối với thực phẩm nhập khẩu |
6. Lộ trình chuyển đổi cho doanh nghiệp
|
Trường hợp |
Thời hạn hoàn thành |
|
Sản phẩm đã tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP chuyển sang đăng ký bản công bố hợp quy |
12 tháng kể từ khi Nghị định 46 có hiệu lực |
|
Sản phẩm tự công bố chuyển sang công bố tiêu chuẩn áp dụng theo Nghị quyết 66.13 |
12 tháng kể từ khi Nghị quyết 66.13 có hiệu lực |
|
Hồ sơ đã nộp/đã được cấp Giấy tiếp nhận hoặc thực phẩm bổ sung chuyển sang đăng ký bản công bố sản phẩm |
24 tháng kể từ khi Nghị quyết 66.13 có hiệu lực |
|
Cơ sở có HACCP/ISO 22000/FSSC/BRCGS/IFS nhưng chưa có Giấy chứng nhận ATTP phải xin cấp giấy |
12 tháng kể từ khi Nghị định 46 có hiệu lực |
|
Cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, trẻ dưới 36 tháng → phải áp dụng HACCP/ISO 22000/GMP... |
Trước ngày 31/12/2026 |
7. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì từ năm 2026?
Việc Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP đồng nghĩa cách doanh nghiệp công bố, sản xuất và kinh doanh thực phẩm phải thay đổi căn bản. Để tránh rủi ro pháp lý và gián đoạn lưu thông sản phẩm, sau đây là 6 bước mà doanh nghiệp cần thực hiện ngay và 1 lưu ý quan trọng dành cho doanh nghiệp phân phối các sản phẩm thuộc ngành hàng này::
7.1. Rà soát danh mục sản phẩm theo phân nhóm mới
Bước đầu tiên doanh nghiệp cần làm là phân loại lại toàn bộ sản phẩm theo các nhóm quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP, bao gồm:
▶Thực phẩm thông thường
▶Thực phẩm chức năng
▶Thực phẩm cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi
Việc phân nhóm đúng giúp doanh nghiệp xác định chính xác:
▶Sản phẩm nào phải đăng ký bản công bố hợp quy
▶Sản phẩm nào phải công bố tiêu chuẩn áp dụng
▶Sản phẩm nào bắt buộc đăng ký bản công bố sản phẩm và chờ phê duyệt
Đây là bước quan trọng để xác định chính xác những công việc, giấy tờ cần làm giúp tiết kiệm công sức, thời gian và tiền bạc cho doanh nghiệp.
7.2. Kiểm tra hình thức công bố đang áp dụng trước năm 2026
Doanh nghiệp cần rà soát các sản phẩm đã:
▶Tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP
▶Tự công bố hoặc chuyển tiếp theo Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP
Từ đó xác định rõ:
▶Sản phẩm nào phải chuyển từ tự công bố sang đăng ký
▶Thời hạn hoàn thành hồ sơ theo quy định 12 tháng hoặc 24 tháng
Việc chủ động rà soát giúp doanh nghiệp không bị động khi cơ chế tự công bố bị loại bỏ từ năm 2026.
7.3. Đánh giá lại điều kiện cơ sở và Giấy chứng nhận ATTP
Theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP, nhiều cơ sở không còn được miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, kể cả khi đã có các chứng nhận như HACCP, ISO 22000:2018, FSSC 22000, BRCGS hoặc IFS.
Doanh nghiệp cần:
▶Kiểm tra lại xem cơ sở sản xuất có thuộc diện phải xin cấp Giấy chứng nhận ATTP hay không
▶Chủ động hoàn thiện hồ sơ cấp giấy trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực
Đây là yêu cầu bắt buộc để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
7.4. Chuẩn bị áp dụng tiêu chuẩn bắt buộc trước 31/12/2026
Đối với các nhóm:
▶Thực phẩm dinh dưỡng y học
▶Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt
▶Thực phẩm bổ sung
▶Thực phẩm cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi
Cơ sở sản xuất bắt buộc phải áp dụng HACCP, ISO 22000:2018, FSSC 22000, BRCGS, IFS hoặc GMP trước ngày 31/12/2026.
Doanh nghiệp nên:
▶Đánh giá khoảng cách giữa hiện trạng và yêu cầu tiêu chuẩn
▶Lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp với loại hình sản xuất và định hướng thị trường
▶Lập kế hoạch triển khai sớm để tránh dồn áp lực vào giai đoạn cuối
7.5. Chuẩn hóa hồ sơ thực phẩm nhập khẩu
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm, Nghị định 46/2026/NĐ-CP làm tăng khả năng:
▶Bị áp dụng kiểm tra chặt thay vì kiểm tra giảm
▶Phải kiểm nghiệm nhiều chỉ tiêu hơn khi thông quan
Doanh nghiệp cần đảm bảo:
▶Hồ sơ công bố sản phẩm đầy đủ, thống nhất
▶Hồ sơ chất lượng và an toàn thực phẩm phù hợp với nội dung đã công bố
Chuẩn hóa hồ sơ ngay từ đầu giúp giảm rủi ro chậm thông quan và phát sinh chi phí.
7.6. Xây dựng lộ trình tuân thủ an toàn thực phẩm năm 2026
Thay vì phản ứng khi bị yêu cầu bổ sung hồ sơ, doanh nghiệp nên:
▶Xây dựng lộ trình tuân thủ theo từng mốc thời gian
▶Phân công rõ trách nhiệm giữa các bộ phận pháp chế, QA, sản xuất và kinh doanh
▶Theo dõi sát các hướng dẫn chi tiết trong quá trình thực thi nghị định
Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp tuân thủ đúng quy định an toàn thực phẩm năm 2026, mà còn tạo lợi thế khi thị trường bước vào giai đoạn kiểm soát chặt chẽ hơn.
7.7. Lưu ý với doanh nghiệp bán hàng qua sàn thương mại điện tử
Nghị định 46 lần đầu tiên quy định rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử đối với quảng cáo thực phẩm. Doanh nghiệp bán hàng online cần rà soát lại nội dung quảng cáo, mô tả sản phẩm để đảm bảo tuân thủ quy định mới, tránh rủi ro bị yêu cầu gỡ bỏ sản phẩm hoặc xử phạt.
Nguồn tham khảo
https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/66.13-nqcp.signed.pdf
https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/46-ndcp.signed.pdf
Nghị định 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 | Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 | Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026 | Nghị định 15/2018/NĐ-CP (còn hiệu lực đến 15/04/2026)
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
▶ Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/01/2026. Tuy nhiên, hiện đang tạm ngưng đến hết ngày 15/04/2026 theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP. Từ ngày 16/04/2026, nghị định sẽ tiếp tục có hiệu lực đầy đủ.
▶ Doanh nghiệp nào phải đăng ký bản công bố hợp quy?
Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm thông thường có quy chuẩn kỹ thuật (như thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, dụng cụ bao bì tiếp xúc thực phẩm) phải thực hiện đăng ký bản công bố hợp quy thay cho cơ chế tự công bố cũ.
▶ Doanh nghiệp đã có chứng nhận ISO 22000 có cần xin Giấy chứng nhận ATTP không?
Có. Khác với Nghị định 15/2018, Nghị định 46/2026 không còn miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP cho các cơ sở đã có HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS hay IFS. Doanh nghiệp phải hoàn thành việc xin cấp giấy trong vòng 12 tháng kể từ khi Nghị định 46 có hiệu lực.
▶ Thời hạn để hoàn thành chuyển đổi từ tự công bố sang hình thức mới là bao lâu?
Tùy trường hợp: sản phẩm đã tự công bố cần hoàn thành bản công bố hợp quy hoặc tiêu chuẩn áp dụng trong 12 tháng. Riêng hồ sơ đã nộp hoặc thực phẩm bổ sung chuyển sang đăng ký bản công bố sản phẩm có thời hạn 24 tháng.
▶ Doanh nghiệp bán thực phẩm trên sàn TMĐT có bị ảnh hưởng không?
Có. Nghị định 46/2026/NĐ-CP lần đầu tiên quy định rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử trong quản lý quảng cáo thực phẩm. Doanh nghiệp bán hàng online cần rà soát nội dung quảng cáo và mô tả sản phẩm để đảm bảo tuân thủ.
AHEAD đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua những thay đổi trong quy định về an toàn thực phẩm 2026
Khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức áp dụng, việc chủ động chuẩn bị không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn khẳng định vị thế cạnh tranh bền vững. Với kinh nghiệm gần 20 năm trong lĩnh vực tư vấn quản lý an toàn thực phẩm, AHEAD mang đến các giải pháp toàn diện: từ rà soát phân nhóm sản phẩm, hỗ trợ xây dựng hồ sơ đăng ký công bố, khắc phục hiện trạng cơ sở, đến đào tạo kiến thức ATTP và xin cấp chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000 phù hợp.
Liên hệ ngay hôm nay để nhận tư vấn miễn phí và cùng AHEAD lập kế hoạch tuân thủ hiệu quả – vì một hành trình kinh doanh an toàn, minh bạch và phát triển lâu dài.
Liên hệ AHEAD ngay để nhận được tư vấn
Ms. Hà
Hotline: 0982024173
Zalo: https://zalo.me/0982024173
Email: info@ahead.com.vn
Ms. Vân Nguyễn
Hotline: 0988 382 242
Zalo: zalo.me/84988382242
Email: van.nguyen@ahead.com.vn
Văn phòng AHEAD
Hà Nội: Số 18 Tam Trinh, Phường Bạch Mai, Thành phố Hà Nội.
Đà Nẵng: Số 498 Bùi Trang Chước, Phường Hội An Tây, Thành phố Đà Nẵng.
Hồ Chí Minh: Số 8/29 Hoàng Hoa Thám, Phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh.
Bình luận: