-
Trong giai đoạn đầu, các yêu cầu về ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) chủ yếu được áp dụng đối với các tập đoàn lớn và doanh nghiệp đa quốc gia. Tuy nhiên, cùng với xu hướng toàn cầu hóa và phát triển bền vững, những yêu cầu này đã dần mở rộng đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Vì vậy, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) cũng đang chịu tác động trực tiếp từ các yêu cầu về ESG khi tham gia đấu thầu, trở thành nhà cung cấp cho các doanh nghiệp lớn hoặc mở rộng hoạt động sang thị trường quốc tế.
1. ESG là gì?
ESG là bộ tiêu chí đánh giá khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp, bao gồm ba yếu tố:
▶ E – Environmental (Môi trường): quản lý tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, xử lý chất thải, biến đổi khí hậu, quản lý đa dạng sinh học trong khu vực,...
▶ S – Social (Xã hội): chăm lo người lao động, an toàn lao động, tôn trọng quyền con người, đóng góp cộng đồng…
▶ G – Governance (Quản trị): minh bạch, Tuân thủ pháp luật, quản lý rủi ro, văn hóa kinh doanh có trách nhiệm…
Đối với doanh nghiệp, phát triển bền vững không chỉ đánh giá mà là áp dụng vào quy trình sản xuất và hoạt động của doanh nghiệp.
2. Thị trường đang yêu cầu cao hơn về ESG
Các yêu cầu về phát triển bền vững đang gia tăng từ cả thị trường trong nước và quốc tế.
▶ Thị trường quốc tế: Các tập đoàn đa quốc gia, nhà nhập khẩu và đối tác nước ngoài ngày càng yêu cầu nhà cung cấp minh bạch về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG). Việc đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững đang dần trở thành điều kiện để tham gia và duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. .
▶ Thị trường trong nước: Xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng rõ nét, trong khi các chính sách về chuyển đổi xanh, giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, an toàn lao động và quản trị doanh nghiệp đang được hoàn thiện. Điều này tạo động lực để doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực quản trị theo định hướng phát triển bền vững.
Ngày càng nhiều khách hàng, đối tác và chủ đầu tư yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin về hoạt động phát triển bền vững, kiểm soát phát thải, minh bạch quản trị và thực hành ESG khi tham gia đấu thầu hoặc trở thành nhà cung cấp. Đối với doanh nghiệp, ESG không chỉ là một bộ tiêu chí để đánh giá mà còn là định hướng giúp tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
3. Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp nào?
Chính phủ Việt Nam đang ban hành nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi công nghệ trong doanh nghiệp. Gần đây nhất, Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp bền vững giai đoạn 2026–2030 (Quyết định 926/QĐ-TTg) thiết lập mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã, xây dựng ít nhất 20 mô hình cấu hình doanh nghiệp bền vững để nhân rộng. Điểm đáng chú ý là chương trình mở rộng đối tượng thụ hưởng, không chỉ tập trung vào doanh nghiệp lớn mà còn hướng đến doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và hợp tác xã đủ điều kiện.
Doanh nghiệp thuộc các nhóm ưu tiên hoặc đáp ứng các định hướng phát triển sau sẽ có cơ hội tiếp cận các chương trình hỗ trợ: :
▶ Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn
▶ Doanh nghiệp đổi mới sáng tạo
▶ Triển khai ESG hoặc các mô hình quản trị doanh nghiệp theo định hướng phát triển bền vững.
Hỗ trợ hình thức bao gồm: Tư vấn chuyên môn (các dự án nhà nước), đào tạo nhân sự (hỗ trợ chi phí, ưu đãi thông qua các chính sách), chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại, kết nối tài chính xanh. Trong đó có cơ chế hỗ trợ lãi suất cho các khoản vay phục vụ dự án xanh, tuần hoàn và ESG. Đây là cơ hội để doanh nghiệp SME tận dụng các chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực quản trị và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. (Tham khảo thêm về Quyết định 926/QĐ-TTg tại đây: https://iso-ahead.vn/quyet-dinh-926-qd-ttg-va-xu-huong-kinh-doanh-ben-vung)
4. Doanh nghiệp ứng dụng ESG như thế nào?
Không phải doanh nghiệp nào cũng phải xây dựng chương trình ESG mô-đun ngay từ đầu. Với SME, cách tiếp cận thực tế thường theo từng bước:
▶ Đánh giá hiện trạng về môi trường, xã hội và quản trị.
▶ Xây dựng chiến lược phát triển bền vững Phù hợp mục tiêu kinh doanh, chọn 1–2 điểm ưu tiên dễ cải thiện nhất.
▶ Thiết lập các chỉ số ESG cần theo dõi và thu thập dữ liệu
▶ Lập báo cáo ESG/Báo cáo phát triển bền vững phù hợp với quy mô và yêu cầu của doanh nghiệp.
▶ Cải tiến liên tục thông qua hệ thống quản lý và tiêu chuẩn quốc tế.
Khi đã có nền tảng dữ liệu, nhiều doanh nghiệp, bao gồm cả SME tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, lựa chọn lập Báo cáo phát triển bền vững theo GRI Standards hoặc thực hiện đánh giá xếp hạng EcoVadis theo yêu cầu của khách hàng quốc tế.
5. Các tiêu chuẩn và chứng nhận liên quan đến ESG
ESG không phải là một chứng nhận hay tiêu chuẩn riêng biệt. Đây là một khung quản trị được triển khai thông qua nhiều hệ thống quản lý, tiêu chuẩn và khung báo cáo khác nhau. Tuy nhiên doanh nghiệp có thể thực hiện một số tiêu chuẩn tiêu chí hoặc các báo cáo liên quan để nâng cao năng lực của doanh nghiệp như sau:
▶ ISO 9001 – Hệ thống quản lý chất lượng
▶ ISO 14001 – Hệ thống quản lý môi trường
▶ ISO 45001 – Hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp
▶ ISO 50001 – Hệ thống quản lý năng lượng
▶ ISO 14064 – Kiểm kê và quản lý phát khí thải nhà kính
▶ SA8000 – Tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội
▶ Tiêu chuẩn GRI – Báo cáo Phát triển bền vững
▶ EcoVadis – Hệ thống đánh giá mức độ thực hành ESG của doanh nghiệp
▶ ISSB, SASB – Các chuẩn và khung công bố thông tin phát triển bền vững được nhiều nhà đầu tư và đối tác quốc tế sử dụng.
Doanh nghiệp không cần phải đạt được tất cả cùng lúc, mà nên chọn đúng tiêu chuẩn phù hợp với ngành nghề, quy mô và yêu cầu.
6. ESG mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp vừa và nhỏ?
▶ Tiết kiệm chi phí thông qua sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên
▶ Mở rộng thị trường tăng cơ hội hợp tác với khách hàng và đối tác, tham gia độ sâu hơn vào chuỗi đáp ứng trong nước và quốc tế
▶ Tiếp cận tài chính xanh tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn và chương trình hỗ trợ phát triển bền vững
▶ Nâng cao uy tín thương hiệu tạo niềm tin với khách hàng, đối tác, người lao động
▶ Giảm thiểu rủi ro về pháp lý và vận hành chủ động thích ứng trước khi các yêu cầu của thị trường và quy định pháp luật trở nên chặt chẽ hơn.
Thay vì coi ESG là một khoản chi phí, ngày càng nhiều doanh nghiệp xem đây là khoản đầu tư để nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
7. AHEAD đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình phát triển bền vững
Với kinh nghiệm tư vấn xây dựng hệ thống quản lý và phát triển bền vững, AHEAD hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá hiện trạng, xây dựng lộ trình ESG phù hợp với quy mô, ngành nghề và mục tiêu phát triển. Các dịch vụ AHEAD cung cấp bao gồm:
▶ Tư vấn xây dựng chiến lược phát triển bền vững
▶ Đánh giá thực trạng và khả năng sẵn sàng của ESG
▶ Tư vấn lập báo cáo ESG và báo cáo Phát triển bền vững
▶ Triển khai các hệ thống quản lý ISO (tiêu biểu như ISO 14001, ISO 45001, ISO 50001, ISO 14064,... những tiêu chuẩn quan trọng đóng góp vào ESG)
▶ Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng các báo cáo GRI, EcoVadis, SDGs...
Mỗi doanh nghiệp có một lộ trình phát triển bền vững khác nhau, điều quan trọng là bắt đầu từ những nội dung phù hợp nhất với hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu thực tế của thị trường.
8. Kết luận
ESG không còn là xu hướng chỉ dành cho các tập đoàn lớn mà đang dần trở thành yêu cầu tất yếu đối với cả doanh nghiệp vừa và nhỏ. Khi thị trường, khách hàng và chính sách nhà nước đều hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, ứng dụng ESG sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, quản trị hiệu quả hơn và mở rộng cơ hội hợp tác trong tương lai.
Bắt đầu từ những bước đi phù hợp ngay hôm nay sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với sự thay đổi của thị trường và xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho những năm tới.
Nguồn:
Liên hệ AHEAD ngay để nhận được tư vấn
Ms. Hà
Hotline: 0982024173
Zalo: https://zalo.me/0982024173
Email: info@ahead.com.vn
Ms. Vân Nguyễn
Hotline: 0988 382 242
Zalo: zalo.me/84988382242
Email: van.nguyen@ahead.com.vn
Văn phòng AHEAD
Hà Nội: Số 18 Tam Trinh, Phường Tương Mai, Thành phố Hà Nội.
Đà Nẵng: Số 498 Bùi Trang Chước, Phường Hoà Xuân, Thành phố Đà Nẵng
Hồ Chí Minh: Đường số 23, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
Bình luận: